22.08.2026 16:18 9

Абу Али ибн Сино

Авиценна маърифат Уйғониш даври асосчиси сифатида Х-ХИ асрларда буюк аждодимиз Абу Али ибн Сино Ўрта Осиёда яшаб ижод қилган. Европада у лотинлаштирилган Авиценна номи билан танилган. Абу Али ибн Сино 980 йилда Сомонийлар давлатининг ўша пайтдаги пойтахти Бухоро (ҳозирги Ўзбекистон) яқинидаги Афшона қишлоғида туғилган.



Авиценна болалигида унинг оиласи Бухорога кўчиб ўтди, у ўша пайтда кенг кутубхонаси туфайли нафақат минтақанинг, балки бутун ўрта аср дунёсининг йирик таълим, илмий, маърифий ва маданий маркази бўлган. Ўша пайтда Бухоро кўплаб олимлар, файласуфлар, шоирлар, шифокорлар ва меъморлар учун диққатга сазовор жой еди. Айнан шу йилларда Авиценна ўспирин ва ёшлигида ўқиди ва кенг енсиклопедик билимларга ега олим бўлди.

Абу Али ибн Синонинг 200 дан ортиқ китоб ва 450 дан ортиқ мақолаларини ўз ичига олган илмий ютуқлари ҳақиқатдан ҳам ўз вақтидан ошиб кетди. Унинг китобида ал-Шифа ("шифо китоби") ва Ал-Қанун фи-т-тибб ("тиббиёт фанлари канони"), инсон анатомияси, профилактика тиббиёти, оддий дорилар, патология, шунингдек, доривор ва жарроҳлик усуллари билан даволаш ҳақидаги билимлар тизимлаштирилди. Авиценнанинг 11-асрда ёзилган асарлари 12-асрда Европа тиббиёт фанлари учун иш столи ва ажралмас енсиклопедияга айланди. Шундай қилиб, Абу Али ибн Синонинг номи жаҳон тиббиёти тарихида олтин ҳарфлар билан ёзилган. Тиббиёт фанидан ташқари, Авиценна номи бошқа фанлар – фалсафа, етика, астрономия, педагогика ва бошқаларнинг ривожланишида олтин ҳарфлар билан ёзилган.

Ҳар йили август ойининг учинчи ҳафтаси Ибн Сино ҳафталиги сифатида нишонланади. Шу кунларда олимнинг кичик ватани бўлган Ўзбекистоннинг Бухоро вилояти Афшона қишлоғида халқаро " Авиценна ўқишлари "ўтказилмоқда, шундан сўнг уларнинг иштирокчилари буюк олимнинг илмий меросига ҳурмат бажо келтириб," Авиценна марши " да иштирок етмоқда. Marsh доирасида унинг иштирокчилари қомусий олим ҳаётига бағишланган материаллар намойиш етилаётган маҳаллий музейга ташриф буюриб, Абу Али ибн Сино ҳайкали пойига гул қўйдилар. Ибн Синонинг туғилган жойидаги йиллик ҳафталари илм-фан ғалабаси, инсонпарварлик ва инсониятга содиқ хизмат номи билан турли мамлакатлар шифокорлари ва олимларини бирлаштиришнинг яхши анъанаси ва рамзига айланди.

Атоқли олимнинг туғилган жойида халқаро Авиценна маршининг ўтказилиши унинг илмий ва гуманистик ғояларини оммалаштиришга, шунингдек, халқаро илмий ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган. Авиценна ҳаёти ва ижодининг асосий босқичларини кўриб чиқиб, ўрганар еканмиз, ишонч билан айтиш мумкинки, Марказий Осиё минтақаси биринчи маърифат Уйғониш даврининг бешиги бўлган. Айнан шу даврда – 10-11-асрларда кўплаб олим ва мутафаккирларнинг, шу жумладан Авиценнанинг туғилиши ва илмий фаолияти содир бўлган. Ибн Синонинг асарлари аллақачон 1000 йил бўлганига қарамай, улар ҳали ҳам долзарбдир.
 

---

22.08.2026
19.08.2026
19.08.2026	Йилнинг дастлабки етти ойида Ўзбекистонга 7,7 миллиондан ортиқ хорижий сайёҳ ташриф буюрди Биргина июль ойида мамлакатимизга 1,18 миллионга яқин хорижий сайёҳ келди 2026 йилнинг январь–июль ойларида Ўзбекистонга сайёҳлик мақсадларида 7 миллион 749 минг 308 нафар хориж фуқароси ташриф буюрди.
11.08.2026	Ўзбекистон туризми ўсиш бўйича Марказий Осиёда биринчи ўринни эгаллади Бутунжаҳон саёҳат ва туризм кенгашининг (World Travel & Tourism Council – WTTC) “Саёҳат ва туризмнинг 2026 йилга қадар иқтисодий таъсирини ўрганиш” ҳисоботига кўра, 2025 йилда Марказий Осиё дунёнинг энг тез ривожланаётган сайёҳлик минтақасига айланди.
13.07.2026
29.06.2026	Узбекистан и Грузия на этапе расширения торгово-экономического сотрудничества Официальный визит Президента Республики Узбекистан Шавката Мирзиёева в Грузию проходит в условиях заметной активизации двустороннего взаимодействия. За последние годы отношения между Узбекистаном и Грузией приобрели более устойчивое экономическое содержание. Наряду с политическим диалогом все большее значение получают торговля, инвестиционное сотрудничество, промышленная кооперация и транспортно-логистическая связанность.
29.06.2026	Узбекистан и Грузия на этапе расширения торгово-экономического сотрудничества Официальный визит Президента Республики Узбекистан Шавката Мирзиёева в Грузию проходит в условиях заметной активизации двустороннего взаимодействия. За последние годы отношения между Узбекистаном и Грузией приобрели более устойчивое экономическое содержание. Наряду с политическим диалогом все большее значение получают торговля, инвестиционное сотрудничество, промышленная кооперация и транспортно-логистическая связанность.
26.05.2026
11.05.2026
30.04.2026	Ўзбекистон ва Чехия ўртасидаги кўп қиррали ҳамкорлик ўзаро манфаатли сиёсий мулоқот ва иқтисодий кооперация асосида изчил ривожланмоқда Халқаро муносабатларнинг замонавий трансформацияси ҳамда глобал таҳдид ва хатарлар кучайиб бораётган шароитда қитъанинг бир-биридан олис ҳудудларида жойлашган Ўзбекистон ва Чехия икки томонлама ҳамкорликни изчил ривожлантириб, унга янада тизимли ва кўп қиррали тус бермоқда. Сиёсий мулоқотни кенгайтириш, савдо-иқтисодий шерикликни мустаҳкамлаш ва гуманитар ҳамкорликни фаоллаштириш томонларнинг шерикликни чуқурлаштиришдан ўзаро манфаатдорликни акс эттиради.