27.09.2015 12:55 1380

“Кыргызгипрозем”нинг фикрича Қирғизистонда яйловлар яроқсиз аҳволга тушмоқда

“Кыргызгипрозем”нинг кўп йиллик кузатувлари натижасига кўра яйловларимиз яроқсиз аҳволга келмоқда. 1969-1978 йиллари яйловларнинг ҳосилдорлиги гектарига 5.2 центнер бўлган. 1990 йили ҳосилдорлик  4.4 центнерга тушган. 90чи йиллар ва 2000 йиллар бошларида бу кўрсатқич деярли ўзгармаган. Бу кўрсатқич чорва молларининг сони камайгани сабаб бир маромда сақланган. Бироқ чорва молларининг сони орта бошлаши билан 2014 йилга келиб, ҳосилдорлик гектаридан 2.8 центнерни тузган.

Бунга катта сабаб, 20 йил давомида ўсаётган ўт-ўланлар таркиби ўзгармаган. Илгарлари тупроқни дам олдириш учун яйловларга “алмашлаб” экиш услуби билан турли ўтлар ўстирилиб турилган. Бегона ўтлардан  ерни тозалаш учун гербицидлардан фойдаланилган. Бу жойда муаммо чорва молларининг сонини ошишида эмас, балки унинг сифат таркибининг ўзгарганида эканлигини “Кыргызгипрозем” мутаҳасислари қайд этдилар. Совет хукумати даврида қўйлар 62%, сигир-моллар 20%, йилқи 20% ташкил этганлиги яйловлар аҳволига мос бўлган. Бироқ ҳозирда чорва таркиби томаман аксига ўзгарган. Яъни йилқилар 20 фоизли бўсағада қолгани билан, катта шоҳли чорва сони 64%га кўпайган, қўй-қўзилар 20фоизгача камайган. Ваҳоланки катта шоҳли чорва моллари қўй - қўзиларга қараганда кўпроқ яйловларни топтаб, уни яроқсиз аҳволга келтирар экан.
 
“Кыргызгипрозем”нинг кузатувларини бир неча йиллардан бери олиб борувчи мутаҳасиси Людмила Пенкинанинг фикрича, бу борада тенденция яхши томонга ўзгармаган – яйловлар 70 фоизга яроқсиздир. Қирғизистонда 9 миллион гектарли яйлов мавжуд. Ундан 2 миллиони бутазорга айланган, 1.5 миллиони ёввойи кўкат босиб захарланиб, мол боққани яроқсиз аҳволга келган, 500 минг гектари эрозияга учраган. Қолган қисми эса шавқатсизларча ишлатилмоқда.    
Бўлим мақолалари
24.04.2018 Кучли шамол Ала-Тоо майдонидаги байроқни юлиб кетди
Бугун оқшомда Қирғизистон пойтахтида кучли шамол кузатилди
22.02.2018 Бишкекда каламушлар учун 2 миллион сомлик дон, ёғ ва шакар сотиб оладилар
Пойтахт шахар Кенгашида Бишкек дезинфекция станциясининг ҳисоботи тингланди
19.02.2018 Иссиқкўлда 200 олмахонни отишмоқчи
Иссиқкўл вилоятининг Теплоключенка қишлоғи ёнидаги Василий Фатунова номидаги Оқсув тажриба ўрмон хўжалигида 200 та олмахонни отишга квота сўрашди
15.02.2018 Қирғизистондаги ёввойи ҳайвонларнинг сони борасида маълумотлар кўп саволларни пайдо қилмоқда
Қўриқхоналарнинг бир неча минг гектарига нозирлик қилган 1-2 ҳодим қайси бир жонзод турини санай оларди?
02.02.2018 Қораболта комбинати мутахасислари фикрича Иссиқкўлда уран ундириш, экологияга зиён келтирмайди
Шу кунларда таниқли жамоатчи арбоб, собиқ Иссиқкўл вилояти губернатори Эмилбек Каптагаев, ўзининг «Фейсбук»даги саҳифасида ваҳимадор баёнот қилди
27.12.2017 Депутат Дастан Бекешев Бишкек ҳавосининг зарарланиш даражаси хақида
Жогорку Кенгаш депутати Дастан Бекешев Бишкек ҳавосининг зарарланиш даражаси хақидаги Давлат экотехник назорати маълумотларини эълон қилди
03.11.2017 Бугун Қоракўл зоопаркида айиқнинг танқис тури пайдо бўлди
Бугун ҚР президенти маъмурияти Қоракўл зоопаркига Тиёншон айиғини совға қилди
01.11.2017 Қоракўл зоопаркига милиция шербаччани топширди
Шу кунларда Қирғизистон ижтимоий тармоқларида Бишкек кўчаларида пайдо бўлган шер боласининг суратлари роса қизиқ мунозаларга сабаб бўлган эди
26.08.2017 Кўп йиллар давомида қор қоплонлари суратга олиб юрган таниқли фоторассом, интернетдаги: «Қоплонлар нара тортмайдилар» роликни кулгуга олди
Бишкекда Қирғизистон қор қоплонларига бағишланган халқаро форум бўлиб ўтди
22.08.2017 Қирғизистонлик ўқувчилар Россиянинг Кемерова шаҳридаги «Ёш геологлар» олимпиадасида иккинчи ўринни олдилар
Шу кунларда юртимизга 8 ўспириндан иборат командамиз навбатдаги «Ёш геологлар» олимпиадаси ўтган Кемеровадан қайтиб келдилар